Voor de Tijdelijke Rechtbank Amsterdam vroeg opdrachtgever het Rijksvastgoedbedrijf, vanuit zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid, nadrukkelijk om reductie van materiaalgebruik, minimalisering van bouw- en sloopafval en maximalisering van de restwaarde van het tijdelijke gebouw. Het consortium dpcp – Du Prie bouw & ontwikkeling en cepezedprojects – werkte deze eisen uit in een circulair totaalconcept voor het tijdelijke gebouw waarbij op elk niveau (constructie, afbouw en inbouw) de mogelijkheden van hergebruik en recycling worden benut.
Passend bij de beoogde levensduur van maximaal zes jaar is voor het gebouw vol ingezet op hergebruik van interieur, installaties, afbouw, vloeren en de hoofddraagconstructie. De hoofddraagconstructie is (dan ook) van staal, met geboute verbindingen. Hierdoor is de constructie later eenvoudig te demonteren en herbruikbaar op een andere locatie, bijvoorbeeld als (tijdelijke) school, kantoor of laboratorium. De posities van de kolommen en de verdiepinghoogten zijn zó gekozen dat ze zich ook prima lenen voor andere gebouwfuncties.
Voor het vloersysteem worden remontabele kanaalplaten ingezet. Om de vloerelementen in de toekomst opnieuw te gebruiken, heeft IMd Raadgevende Ingenieurs een speciale, demontabele koppeling van de kanaalplaten aan de staalconstructie bedacht. Elke kanaalplaat is toegerust met vier stalen staven met schroefbussen aan de uiteinden. Twee staven lopen horizontaal en worden verbonden met de dragende stalen ligger. De andere twee buigen naar beneden en worden gekoppeld aan de staalconstructie om de stijfheid van de vloer te garanderen.
Dankzij deze demontabele verankeringen zijn de platen later schadevrij te demonteren en uit het staalskelet te hijsen. De gebruikelijke, gestorte dekvloer heeft hier plaats gemaakt voor een losse computervloer die op zijn beurt ook weer eenvoudig te demonteren is. Naast staalskelet en vloeren zijn nagenoeg alle andere onderdelen van het gebouw ook geprefabriceerd: voor sneller, schoner en stiller bouwen en herbouwen.
In het kader van het DBM&R-contract (Design, Build, Maintain & Remove) heeft Cepezedprojects de projectontwikkeling en -coördinatie verzorgd; Du Prie heeft de uitvoering op zich genomen.
Met zo’n 5.400 m2 vloeroppervlakte, verdeeld over vier bouwlagen, biedt de nieuwbouw aan de Fred. Roeskestraat bij de Zuidas voor een periode van maximaal zes jaar onderkomen aan de Rechtbank Amsterdam. Daarnaast blijven ook twee torens van het Parnascomplex aan de Parnassusweg in gebruik. De nieuwbouw en de bestaande torens worden verbonden via een nieuwe voetgangersbrug. Mettertijd neemt een nieuw permanent gebouw op de kavel van de oudbouw de huisvestingsfunctie van het tijdelijke gebouw definitief over.
De Tijdelijke Rechtbank Amsterdam voldoet aan een programma van eisen dat niet onder doet voor dat van een permanent gebouw. Zowel in veiligheid, logistiek en akoestiek als in comfort en representativiteit kan het gebouw, ondanks haar interim-karakter, de rechtbankprocessen optimaal te accommoderen.
Het gebouw is strak vormgegeven met een terughoudende kleurstelling en verfijnde detaillering. De gevels bezitten een consequente horizontaal geleding van donkere borstweringen en bandramen, aan de buitenzijde afgewerkt met gespannen kunststofdoek.
De uitstraling van het pand, met groen voorplein aan de openbare weg, is open en uitnodigend, maar toch ook gepast gezaghebbend. Het gebouw is zó ingedeeld dat het publiek, het rechtbankpersoneel en de gedaagden en getuigen via strikt gescheiden routes hun bestemming vinden.
Het entreeportaal geeft toegang tot de ontvangstruimte met de portiersbalie. Een royale trappartij met daarboven een lichtstraat leidt langs de oostgevel naar de wachtruimten en de daaraan grenzende zittingzalen op de tweede en derde etage.
De wachtruimten zijn helder en functioneel gezoneerd en hebben een open en lichte atmosfeer. De zittingzalen bezitten allure zonder luxe, ademen rust uit, en vangen ruim voldoende daglicht. Op de derde etage zijn de zittingzalen dubbelhoog en toegerust met een publiek tribune. De achterwanden van de zalen zijn gedecoreerd met fotokunstwerken van Marjan Teeuwen. Voor haar bijna abstracte composities verwerkte zij restmaterialen van gesloopte gebouwen.
Locatie: Frederik Roeskestraat (Zuidas), Amsterdam • Omvang: 5.400 m2 • Oplevering: november 2016 • Start bouw: juli 2015 • Opdracht: Rijksvastgoedbedrijf • Projectontwikkeling: consortium dpcp (Du Prie bouw & ontwikkeling en cepezedprojects) • Architectuur: cepezed • Interieurontwerp: cepezedinterieur • Constructief ontwerp: IMd Raadgevende Ingenieurs • Advies bouwfysica, brand en duurzaamheid: LBP|Sight • Advies installaties: ingenieursbureau Linssen • Hoofduitvoering: Du Prie bouw & ontwikkeling • Staalconstructies: Dijkstaal • Installaties: Schoonderbeek Installatietechiek en Putman Installaties • projectinfo (dpcp) • Foto’s: Leon van Woerkom en Jannes Linders • Redactie: Arend Dolsma (Bouwen met Staal), november 2016