Natuurlijk, gebouwen met een lange economische levensduur bieden het beste perspectief op een geringe milieubelasting. Immers, hoe langer een gebouw in gebruik blijft, des te lager is de milieubelasting van het gebouw gedurende de ‘life cycle’. Maar wat als het gebouw dan toch ‘overbodig’ wordt, terwijl het technisch gezien nog jaren meekan?
Dat zou zomaar kunnen, bijvoorbeeld als gevolg van de snel wijzigende macro-economische of bedrijfseconomische omstandigheden. Dan moet het gebouw niet alleen herbruikbaar zijn als gebouw op dezelfde locatie, ook de componenten van het gebouw (van constructie, inbouw en afbouw) moeten herbruikbaar zijn voor hetzelfde gebouw op een ándere locatie óf voor een gebouw in een andere configuratie. Al deze toekomstopties zijn verenigd in het Fokker Logistics Center 7&8 op het Fokker Logistics Park op Schiphol-Oost.
Het Fokker 7&8-gebouw heeft op zich al een vrijwel ongelimiteerde indeelbaarheid, herindeelbaarheid, uitbreidbaarheid óf ‘inkrimpbaarheid’. Maar mocht ’t nodig zijn, dan kan het gebouw net zo gemakkelijk uit elkaar als dat in elkaar is gezet. Dat zit ‘m in de doordachte, integrale toepassing van geprefabriceerde bouwproducten die zich bij uitstek lenen voor montage, demontage en hermontage. Aan de basis van de herbruikbaarheid staat een ruimtelijk, 12 m hoog staalskelet dat expliciet is ontworpen, gedetailleerd en uitgevoerd op ‘disassembly’.
De constructie draagt het dak van de 180x90 m grote hal en is opgebouwd uit gangbare, maatvaste profielen met eenvoudige, ‘droge’ verbindingen die zonder groot bouwmaterieel en hulpconstructies en zonder veel arbeid is gemonteerd en weer gedemonteerd kan worden. Alleen de vakwerken die in de hal 18 m overspannen, bestaan uit gelaste frames. Zo zijn deze frames als geheel herbruikbaar. Bij de kantoorzone zijn de vakwerken staaf voor staaf gemonteerd. In hun geheel zouden ze te groot zijn om te vervoeren. Door de op elkaar geboute kopplaten zijn de vakwerken weer uit elkaar te halen.
De kolommen zijn aan de voeten verankerd aan de betonnen begane-grondvloer. Om deze ankers voor demontage bereikbaar te houden, zijn ze niet ín de vloer gestort. Rondom de kolomvoet zit een stalen bak, gevuld met zand en afgedekt met een dun laagje beton. Dit laagje is eenvoudig weg te breken om de ankers bloot te leggen. De randen van de stalen bak zijn met foamband losgehouden van de betonvloer.
Fokker 7&8 komt voort uit de multidisciplinaire samenwerking, vanaf de vroegste ontwerpfase, tussen aannemers Systabo Turn Key bouw en KWS Infra, constructeur Aveco de Bondt, Van den Brink Staalbouw en AFBP cv, de ontwikkelcombinatie van VolkerWessels, Reggeborgh en Delta Development Group. Deze combinatie initieerde al eerder Park 20/20 in Hoofddorp, het eerste full service businesspark in ons land naar de filosofie van Cradle to Cradle. Op dit 95.000 m2 grote park maken de kantoorgebouwen van onder meer Bosch Siemens Huishoudelijke Apparaten, Fox Vakanties en voetbalorganisatie FIFPro gebruik van collectieve systemen voor afvaltransport en -verwerking, waterzuivering en energiewinning. Het parkconcept stoelt op de gedachte dat een duurzame en comfortabele werkomgeving goed is voor het milieu en lonend voor de bedrijfsvoering en -resultaten.
Het Park 20/20-concept is doorgezet bij de herontwikkeling van het voormalige bedrijfsterrein van Fokker Aircraft tot het ‘Fokker Logistics Park’. Het park, direct naast luchthaven Schiphol, biedt nationale en internationale logistieke ondernemingen de keuze uit representatieve kantoren langs de centrale ontsluitingswegen en bedrijfsruimten achter een groene parkway. De ruimten worden á la carte aangeboden: te koop, te huur of op lease-basis. Een pakket aan duurzaamheidsmaatregelen staat voor verlaging van de milieubelasting en van de exploitatierekening van de gebruikers.
Fokker Logistics Center 7&8 is de jongste aanwinst van het park. Direct bij de parkentree, met zicht op Schiphol, biedt het gebouw 38.000 m2 bvo. Aan de twee kopse zijden zijn drie kantoorlagen opgetrokken. Door de modulaire opzet is het gebouw geschikt voor één tot zes bedrijven. De plattegronden kunnen geheel open blijven óf met verplaatsbare scheidingswanden opgedeeld. Compleet met lagetemperatuurverwarming, hoogfrequente verlichting, gebalanceerde ventilatie/koeling, een CO2-zuiverend truckcourt en gezonde inrichtingsmaterialen is Fokker 7&8 een écht Cradle to Cradle bedrijfsgebouw. Het energielabel is A++.
Alle onderdelen van het gebouw zijn gedocumenteerd in een materialenpaspoort. Het project is in fasen opgeleverd. Fokker 7 werd voltooid in het najaar 2015 en won in 2016 de Nationale Duurzaamheidsprijs Staal van Bouwen met Staal. Fokker 8 volgde in 2017.
Locatie: Fokkerweg, Schiphol-Oost • Oplevering: 2015-2017 • Start bouw: december 2014 • Oppervlakte: 38.000 m2 bvo en 224 parkeerplaatsen • Opdracht en ontwikkeling: Anthony Fokker Business Park (AFBP) cv (VolkerWessels, Reggeborgh en Delta Development Group) • Architectuur: OPL Architecten/Re-designers • Masterplan en landschapsinrichting: BDP.khandekar • Aanneming: Systabo Turn Key bouw en KWS Infra • Constructief ontwerp: Aveco de Bondt • Bouwtechnische adviezen: Bouwen met Staal • Staalbouw: Van den Brink Staalbouw • Gevels: SAB Profiel • E- en W-installaties: HOMIJ Technische Installaties • Afbeeldingen: Delta Development Group, Systabo, SAB, Arend Dolsma • Redactie: Arend Dolsma (Bouwen met Staal), maart 2016, rev. februari 2017.