Na decennia lang dienstbaar te zijn geweest aan de gemeentelijke rioolwaterzuivering, gaan de drie silo’s op het Zeeburgereiland in Amsterdam komend najaar van start in hun nieuwe functie van ‘stad in de stad’. Onder de verse naam De Drie Koningen biedt het silo-trio straks royaal ruim baan aan wat de hedendaagse stedeling wenst: werken, cultuur, horeca, sport en entertainment. Om dit totaalprogramma te huisvesten, krijgt elke silo nieuwe inbouwverdiepingen en een drielaagse opbouw die lijkt op te stijgen uit de bestaande schil. Conform het transformatie-ontwerp van Elephant,.
De drie silo’s, elk ruim 19 m. hoog en 21 m. in diameter, hebben sinds 1978 onderdak geboden aan de installaties van Rioolwaterzuivering Oost. Na overname van de werkzaamheden door een nieuwe installatie in het Westelijk Havengebied, in 2006, zijn de drie bouwwerken buiten gebruik. Maar komend najaar beginnen de drie gebouwen een tweede leven, naar het transformatie-ontwerp van Elephant en onder de naam De Drie Koningen. Zoals de benaming al aangeeft, blijven de silo’s ook ná de herontwikkeling een hecht ensemble. In vorm en materialisering waren de drie al eerstelijns verwant. Die sterke familieband wordt bekrachtigd door identieke nieuwe toevoegingen in en op de silo’s.
Wel krijgt elke silo eigen specifieke publieke functies. De oostelijke silo gaat plaats bieden aan het restaurant en de brouwerij. Kinderspeelplaats, wellness en sportschool zijn voorbehouden aan de middelste silo. De westelijke silo wordt het domein van culturele evenementen en de ‘huiskamer’ voor de buurtbewoners. Zij, maar bijvoorbeeld ook sportverenigingen of scholen uit de omgeving, kunnen deze silo twee dagen per maand gratis gebruiken voor een bewonersbijeenkomst, workshop, toneelvoorstelling, zelfs een huwelijksceremonie. Ook is in de westsilo een bioscoop met vijf zalen voorzien.
Zo huisvesten de drie silo’s gezamenlijk een programma dat naadloos is afgestemd op de behoeften van bewoners, buurt en stadsdeel. De bestaande daken van de silo’s – zo’n 20 m. boven het maaiveld – worden ingericht als openbare daktuin met veel groen, een buitenbioscoop, een terras van het grandcafé en vrij zicht over Zeeburgereiland en het Markermeer. Via de bestaande loopbruggen kun je van het ene naar het andere dak lopen.
Bij elke silo wordt de kantoorfunctie ondergebracht in een drielaagse opbouw die vanaf de daktuin lijkt op te stijgen. Dit beeld ontstaat doordat de nieuwe optop een grotere diameter heeft dan de bestaande onderbouw en is er bovendien excentrisch op geplaatst.
Om de gevraagde kantoor-vierkante meters te leveren en de nieuwe belasting op de bestaande constructie zoveel mogelijk te beperken, heeft Pieters Bouwtechniek voor elke silo een identieke lichtgewicht staalconstructie ontworpen en samen met Buiting Staalbouw geëngineerd. De basis van de constructie wordt gevormd door een stalen ‘tafel’, ter hoogte van het bestaande dak, met daaronder een vakwerk. Hierop rusten een stalen stabiliteitskern en een stalen halsconstructie met daar weer op de drie cirkelvormige kantoorverdiepingen.
Een relatief klein deel van de toegevoegde belasting wordt afgevoerd via de twee kolommen onder de stabiliteitskern. Het leeuwendeel wordt eerst overgebracht naar de silo-wanden, ter plaatse verdikt tot zo’n 65 cm., en daarna afgevoerd naar de paalfundering.
Om de belasting te verdelen over alle palen (en niet alleen de palen recht onder de silowand aan te spreken), zijn onderin de wand op verschillende plaatsen sparingen aangebracht. Ook is op de bestaande, 70 cm dikke begane-grondvloer een extra vloer van 50 cm gestort. Via deuvels werken de twee vloeren constructief samen. Op deze, nu 120 cm dikke vloer zijn tevens de kolommen onder de stabiliteitskern met voetplaten verankerd.
De kantoorverdiepingen zijn vervat in een staalskelet van ranke kolommen en liggers rondom de doorlopende stabiliteitskern. De verdiepingvloeren zijn uitgevoerd als staalplaat-betonvloeren, vanwege de gewichtsbesparing, de cirkelvormige plattegronden en de mogelijkheid tot stempelvrij bouwen.
De gevels van de drielaagse optop worden opgebouwd uit horizontaal georiënteerde cassettes van aluminium composiet en smalle raamstroken. De cassettes zijn iets teruggelegd uit de gevellijn, waardoor ze op zomerse dagen het surplus aan zonlicht weren en zo ook de koellast reduceren. Op winterse dagen laten ze voldoende zonlicht toe. De matte coating op de cassettes voorkomt weerspiegeling. De halsconstructie bij de daktuin krijgt eenzelfde gevel, maar dan met minder ‘open’ delen.
Omwille van de nieuwe functionaliteit worden ook ín de bestaande silo’s nieuwe staalconstructies met staalplaat-betonvloeren ingevoegd. Zo worden in de westsilo twee grote kolomvrije bioscoopzalen gebouwd in een 5 m hoge vakwerk met dubbele metalstudwanden. Ook de meeste andere inbouwconstructies worden ‘dichtgemaakt’ met metalstud. Binnen in deze ruimten zal de ronde vorm van de silo’s niet meer zichtbaar zijn. De authentieke, robuuste structuur blijft wel in beeld in het hoofdtrappenhuis.
Oplevering: najaar 2026 • Start bouw: 2024 • Start transformatie-ontwerp: 2017 • Totale omvang: 11.140 m2 • Projectontwikkeling: Vink Bouw en Grayfield • Transformatie-ontwerp: Elephant, (team: Peter van Gelder, Menno Kooistra, Glenn den Besten, Aneta Swiezak, Anna Zan, Vivianne Heijkoop, Brian Hand, Oihan Larraz, Antonella Gentile en lireza Kamali) • Constructief ontwerp: Pieters Bouwtechniek • Bouwkundige uitwerking: Pieters Bouwkunde • Bouwfysisch advies: DGMR • Installatietechniek: BRI Groep • BREEAM-advies: iLINQ • Hoofduitvoering: Vink Bouw • Staalconstructies: Buiting Staalbouw • Staalplaat-betonvloeren (Comflor 95 en 210): Dutch Engineering • Gevels: LEEBO en Alkondor • Impressies: Elephant, • Foto’s bouw: Vink Bouw, Pieters Bouwtechniek, Buiting Staalbouw • Redactie: Arend Dolsma (Bouwen met Staal), januari 2026