Het eiland Oostenburg in Amsterdam, ooit centrum van handel en industrie, moet een stoere stadswijk gaan worden met zo’n 1.500 woningen in de verschillende huur- en koopsegmenten, horecagelegenheden en bedrijfsruimten. Op kavel 6 van het eiland werpt woontoren Stork zich op als de vaandeldrager van het gerevitaliseerde eiland. De 7.500 m2 grote toren is geschakeerde stapeling van jongerenstudio’s en collectieve binnen- en buitenruimten, gestoken in een stoere jas van weervast staal die de hoogbouw geleedt, een signaalfunctie verleent en nadrukkelijk memoreert aan de eiland-historie.
Op kavel 6 behoort woontoren Stork tot een markant kwartet (woon)gebouwen, elk met een eigen identiteit en karakter, afkomstig van drie verschillende architectenbureaus (HOH Architecten, Urban Echoes en NEXT architects), maar wel alle vier in opdracht van Stadgenoot. NEXT Architects coördineerde het algehele ontwerpproces en leverde het ontwerp voor Stork.
In deze toren zijn in totaal 150 huurwoningen voor jongeren gestapeld, geregeld onderbroken door gemeenschappelijke binnen- en buitenruimten die de samenkomst en interactie tussen de jonge bewoners faciliteren. De buitenruimten zijn dubbelhoog, over twee verdiepingen uitgevoerd. Aan de wanden prijken schilderingen die refereren aan de geschiedenis van de plek, langs de oever van het IJ. Hier werd tussen 1660 en 1665 voor de Verenigde Oost-Indische een werfterrein aangelegd, het ‘Werkspoor-Stork’-terrein, met scheepshellingen, werkplaatsen en het Zeemagazijn. Dit 215 m lang pakhuis dat sinds 1981 in gebruik is als het Scheepvaartmuseum.
De nieuwe woontoren Stork brengt een saluut aan deze voorbije industriële gebiedsfunctie via gevels van weervast staal (Cor-Ten). Behalve behept met een stoere, industriële look zijn gevels van weervast staal ook onderhoudsvriendelijk en vragen ze niet om een (speciale) oppervlaktebescherming. Na enige uren blootstelling aan weer en wind vormt zich op het weervast staal een ondoordringbaar patina waarmee het materiaal zichzelf beschermt tegen corrosie. Bovendien kan de gevel met geprefabriceerde, relatief grote weervast stalen elementen relatief snel worden opgebouwd.
Aandachtspunt is wel de adequate opvang en afvoer van het hemelwater dat toch enigszins vervuild van de gevel afkomt. Bij Stork wordt het lekwater van de gevel begeleid afgevoerd naar onderen om daar via een verholen goot te worden weggeleid. Van bijvoorbeeld raampartijen wordt het lekwater weggehouden, het loopt uitsluitend over de weervast stalen platen naar beneden.
De profilering verleent de platen hun stijfheid, waardoor ze in grote formaten zijn toe te passen. In combinatie met een diversiteit aan details ontstaat bovendien een aangenaam gevarieerd gevelbeeld, dat voortdurend lijkt te wisselen van uiterst stoer tot aaibaar fluweel zacht.
Locatie: Oostenburgermiddenstraat 362 t/m 364, Amsterdam • Omvang: 7.500 m2 • Oplevering: eind 2023 • Ingebruikname: april 2024 • Opdracht: Stadsgenoot • Architectuur: Next Architects • Constructief ontwerp: Goudstikker De Vries • Hoofduitvoering: Heijmans Bouw • Stalen gevels: VPT Versteeg • Foto’s: Raymond Rutting, NEXT Architects en VPT – Henri Boer • Redactie: Arend Dolsma (Bouwen met Staal), november 2024