Sinds februari 2016 is station Den Haag Centraal, gebouwd in de jaren '70, geheel getransformeerd tot Den Haag Nieuw Centraal, een modern knooppunt van alle openbaar vervoer van en naar de Hofstad. De stationsvernieuwing is een voorbeeldig staaltje van binnenstedelijk bouwen op een locatie die tijdens de bouwwerkzaamheden ‘gewoon’ in gebruik blijft.![""]("/imgupload/project_DenHaagCS/Jannes_Linders_04.jpg")
De transformatie van Den Haag Centraal is één van de zes Nieuwe Sleutel Projecten van de Rijksoverheid en het hoofdbestanddeel van het masterplan van opdrachtgevers ProRail en Gemeente Den Haag om het stationsgebied weer vitaal, aantrekkelijk en toekomstbestendig te maken. Het project is op dit moment volop in uitvoering.
De stationshal is gepromoveerd tot een moderne, transparante en overzichtelijke OV-terminal met drie nieuwe, 22 m hoge gevels en een overkapping van zo’n 120x96 m, in staal en glas. De nieuwe kap rust op de nieuwe gevels en op acht slanke stalen kolommen in de hal. Vanuit de centrale hal zijn de verschillende vormen van transport in één oogopslag zichtbaar; de combinatie van dak en gevels zorgt voor het benodigde doorzicht en overzicht. De terminal telt vier ingangen: drie vanuit aangrenzende straten op de begane grond en één vanuit het bus- en tramplatform boven de treinsporen.
De toepassing van staal stoelt op meerdere, onderling samenhangende motieven. De bestaande stationshal met winkels, reizigersvoorzieningen en perrontoegangen biedt weinig ruimte om te bouwen en blijft tijdens de bouw gewoon in bedrijf. Bovendien ligt de terminal ingeklemd tussen gebouwen, wegen en OV-lijnen en is daarmee voor bouwverkeer moeilijk bereikbaar. Daarom is al bij het definitief ontwerp gekozen voor bouwen met geprefabriceerde elementen. Hierdoor blijft de inzet van kranen en andere bouwmaterieel beperkt en is weinig ruimte nodig voor tijdelijke materiaalopslag.
Om het station tijdens de bouw (veilig) in gebruik te houden, is in de hal eerst een stalen werkplatform onder het oude dak geplaatst. Vanaf dit platform hebben aannemer Strukton en ‘co-maker’ RijnDijk Construction het oude dak gesloopt, daarna het nieuwe dak opgebouwd en tenslotte het werkplatform weer verwijderd. Dat is voornamelijk ’s nachts gebeurd, na sluiting van het station. Hierdoor is de hinder voor het openbaar vervoer en de reizigers geminimaliseerd.
Om te voldoen aan de zware eisen van levensduur (een goeddeels open stationshal geldt als een ‘agressieve omgeving’) en esthetica (een gladde afwerking) zijn de stalen kolommen en de stalen delen van het dak thermisch verzinkt en veelal tevens ingecoat en geschilderd. Om dit ‘duplex systeem’ een zo strak mogelijke aanblik te geven, moeten de zinklaagdikten beperkt blijven. Dat is gelukt via hoge-temperatuurverzinken in een keramisch bad, bij 450 ºC in plaats van de gebruikelijke 350º C.
Start bouw: 2011, hoogste punt stationshal: 2012, gevelbouw en herinrichting perrons: 2013, oplevering: februari 2016 • Omvang: 20.000 m2 • Locatie: Rijnstraat/Julianaplein/Anna van Buerenplein, Den Haag • Opdracht: ProRail, Gemeente Den Haag, VROM en Nederlandse Spoorwegen • Architectuur: Benthem Crouwel Architecten • Constructief ontwerp en bouwfysisch advies: Grontmij, afd. Bouw & Vastgoed • Hoofduitvoering: Strukton • Staalconstructies: RijnDijk Construction • Levering kolommen (walsen, snijden en lassen): Kersten Europe • Bouwkundig staal: Jos van den Bersselaar Constructie • Staalconservering: Weert Groep • Gevels: Oskomera • Rook/ventilatieluiken: Colt International • Video Rondkijken met architect Pieter van Rooij © ProRail • Foto's: ProRail/Rob van Esch, Jannes Linders, Ronald Tilleman, Benthem Crouwel Architecten • Redactie: Arend Dolsma (Bouwen met Staal), februari 2016.