​

De lucht in met staal voor lofts boven de loods

Heijmans Vastgoed heeft begin december vorig jaar het startsein gegeven voor een van de grootste transformatieprojecten in ons land van dit moment: de herontwikkeling van Fenixloods I in de wijk Katendrecht in Rotterdam. De transformatie behelst renovatie van de voormalige havenloods uit de jaren ‘20 voor nieuwe culturele, creatieve en culinaire functies, gecombineerd met een nieuwe opbouw voor 212 loftappartementen. Met het project is zo’n 40.000 m2 bvo gemoeid.

Het transformatie-ontwerp komt van Mei architects and planners, dat inmiddels vertrouwd is met dit type opgave, juist in voormalige Rotterdamse havengebieden. Zo tekende het Rotterdamse bureau al eerder voor de herontwikkeling van het vroegere pakhuis en Rijksmonument Jobsveem tot kantoor- en woongebouw (2007) en van elektriciteitscentrale Schiecentrale tot bedrijfsverzamelgebouw 25 kV (1999), beide in het kader van de revitalisatie van het Lloydkwartier aan de Rotterdamse Maas.

Ook de aanpak van Fenixloods I maakt deel uit van de herstructurering van bestaande (haven)gebied: de wijk Katendrecht. Sinds 2007 maakt de gemeente Rotterdam zich sterk voor de metamorfose van deze achterstandswijk tot een vitale pleisterplaats voor ondernemers, bewoners en bezoekers. Dat heeft de afgelopen jaren al herkenbaar zijn beslag gekregen: Katendrecht staat inmiddels te boek als gewilde, hippe wijk aan de Maas. Het toevoegen van woningen (en daarmee de komst van nieuwe bewoners) moet bijdragen aan de verdere verdichting en is goed voor de levendigheid en economische dynamiek in de wijk. Het zoveel mogelijk hergebruiken van lokaal industrieel erfgoed dient uit respect voor blijvende cultuurhistorische waarden.

Deze beide uitgangspunten vormen de bouwstenen voor de transformatie van Fenixloods I, die sinds de uittocht van de havenactiviteiten naar het westen van Rotterdam in de jaren ’80 in ongebruik is geraakt. Het herontwikkelingsplan van Heijmans is door Mei uitgewerkt met een afgewogen renovatie van de oudbouw, waarbij de oorspronkelijke sfeer, (beton)constructie en bouwkundige elementen behouden blijven.

De 125 m lange loods wordt geschikt gemaakt voor retail, horeca en creatieve bedrijven die hun aanbod afstemmen op de bewoners en bezoekers van het aangrenzende Deliplein, aan de stadszijde van het gebouw. In de loods worden commerciële ruimten, een zogeheten cultuurcluster (voor circus- en dansactiviteiten), kadewoningen, verdiepte bergingen, een eenlaagse kelder en een openbare parkeergarage met fietsenstalling ondergebracht. Voor de garage is wel sloop van een klein deel van de loods noodzakelijk. De nieuwe constructies van parkeergarage en cultuurcluster worden uitgevoerd in staal met staalplaat-betonvloeren. De stalen trappen in de passage worden vrij (zonder kolommen) via ankers opgehangen aan de stalen liftkern.

Aan de stadszijde laat Mei het aantal bouwlagen verkleinen om zo beter aan te sluiten op de omringende, lagere bebouwing. Aan de kant van de Rijnhaven worden juist bouwlagen toegevoegd. Hier komen 78 huur- en 134 koopwoningen met uitzicht over de Maas en over Katendrecht. Grootte, indeling en afwerking van de loftwoningen worden bepaald in overleg met de toekomstige eigenaren.

Om de ingrepen in de karakteristieke betonconstructie van de loods tot het minimum te beperken, heeft ABT een tafelconstructie ontworpen, als overgang tussen de constructie van de oudbouw en de constructie van de nieuwe opbouw. Deze tafel – een stalen vakwerkconstructie – rust op stalen kolommen die dwars door de loods steken. Het ruimtelijke, ’open’ vakwerk maakt het mogelijk om ook in de tussenlaag loftwoningen te plaatsen. Deze appartementen krijgen terrassen die direct uitkomen op de binnentuin op het dak van de loods. Dankzij het geringe gewicht kan de tafelconstructie direct bovenop de loods worden gehesen. Daarna fungeert de tafel als werkvloer voor de gestort-betonnen draagconstructie van de bovenbouw.

De balustrades van de terrassen, over de volle breedte van de woningen, worden opgebouwd uit ingeklemde glaspanelen tussen stalen ‘mijmerbeugels’. De voortdurende repetitie van deze beugels geeft de nieuwe bovenbouw een passende industriële look en houdt de herinnering aan het havenverleden levend.

Deze maand is begonnen met de renovatie van de loods. Afronding van de complete transformatie is voorzien voor begin 2018.