Station Houten

De gemeente Houten draagt historische en moderne stationsarchitectuur een warm hart toe. Vanwege een noodzakelijke spoorverdubbeling kon het ‘Oude Station’ uit 1868 haar initiële functie niet meer vervullen en werd in 2007 verplaatst naar een zuidelijker locatie aan het spoor. Het gebouw doet nu dienst als dagbestedingscentrum voor mensen met een verstandelijke beperking. Moderne stationsesthetica én eigentijds reizigerscomfort zijn vervat in het nieuwe NS Station Houten, middenin het stadscentrum.

Het ruime eilandperron en de sporen (steeds twee sporen aan elke perronzijde) liggen op een betonnen viaduct dat op ronde, paddenstoelvormige kolommen zo’n 1,8 m. boven het stedelijk maaiveld uitkomt. Het opgetilde viaduct resulteert in een ruime onderdoorgang die is benut voor de stijgpunten van het station én voor een flink fietstransferium met 3.000 stallingplaatsen en fietswinkel. Bovendien voorkomt de verhoging dat het Houtense stadshart in twee helften wordt gesneden.

Het bestaande spoortraject op het viaduct is verdubbeld (van twee naar vier) om voorbereid te zijn op Randstadspoor, een netwerk van metroachtige treinen die de verschillende steden rondom Utrecht aandoen. Het valt te vergelijken met de Randstadrail in de regio Haaglanden en de S-Bahn in Duitsland.

Comfortabel wachten

Vanaf de straat is het viaduct bereikbaar via een centrale, fraai gekooide lift en even verderop via de even fraaie trappartij die uitmondt bij een ovale wachtruimte. Eenmaal op het perron moet je echt moeite doen om tóch nat te worden. Zowel boven het hoofd als in de rug wordt de reiziger uit weer en wind gehouden door een ruimtelijke overkapping van staal en glas die aan de onderzijde een ontmoeting heeft met gebogen geluidsschermen tot op de perronvloer. Boven het perron is de kap goeddeels gesloten, boven de perrons open.

Architectonische dragers

De 170 m lange overkapping steunt op zeven pylonen met een omgekeerde V-vorm. De lange, scherpe punt van deze vorm steekt hoog boven de kap uit, als een architectonische mast met signaalfunctie. De pylonen zijn horizontaal verbonden via een vakwerkligger over de gehele perronlengte. Dit ruimtelijk vakwerk wordt aan de uiteinden omhoog gehouden via kabels aan de eindpylonen. Elke pyloon is stabiel in dwarsrichting door een verankering aan de geluidschermen. Voor de stabiliteit in langsrichting zorgt de stalen liftconstructie.

De dakliggers boven het spoor verbinden de pylonen met de geluidschermen. In deze ‘armen’ van de kap is de ophanging van de bovenleidingen geïntegreerd. De geluidsschermen zijn toegerust met een rail voor de glazenwassersinstallatie.

Uitvoeringstraject bekroond

Alle staalconstructies zijn gefabriceerd en gemonteerd door Jos van den Bersselaar Constructie BV, als onderaannemer van Combinatie Houten 4 (Mobilis, CFE en KWS). De stationsoverkapping is de kroon op een langlopend, gefaseerd uitvoeringstraject.

De werkzaamheden begonnen in 2007 met de sloop van het westelijke perron van het voormalige station op deze plek, uit 1982, en de bouw van de eerste helft van het nieuwe viaduct. Het eerste nieuwe spoor werd in het najaar 2008 opengesteld. Het tweede volgde in maart 2009. Tegelijkertijd werd het resterende deel van het oude viaduct verwijderd en gestart met de tweede helft van het nieuwe viaduct. Op maandag 15 november 2010 konden de sporen en het eilandperron geheel in gebruik worden genomen.

Het nieuwe station werd 16 april 2011 officieel geopend.

Projectgegevens

Locatie: Onderdoorgang 17, Houten • Opdracht: ProRail, Utrecht • Architectuur: Movares Nederland, Utrecht • Constructief ontwerp: Iv-Infra, Amsterdam/Nieuwegein • Uitvoering: Combinatie Houten 4-beton, Dordrecht • Staalconstructie: Constructiebedrijf Jos van den Bersselaar, Udenhout • Fotografie: Ton Borsboom, Jos van den Bersselaar en Bouwen met Staal • Redactie: Arend Dolsma (Bouwen met Staal)

Delen via