Kerktheater 't Speelhuis - Helmond

Staal is licht en compact en daardoor snel en eenvoudig in te passen. Dat bleek onlangs weer eens bij de (tijdelijke) herbestemming van de Onze Lieve Vrouwe-kerk in Helmond tot theater.

De kerk werd gebouwd tussen 1915 en 1928, naar ontwerp van de Rotterdamse architect J. Margry, en stond al enige tijd leeg. Het gebouw vervult nu de nieuwe theaterfunctie voor de komende vijf jaar, ter tijdelijke vervanging van ’t Speelhuis. Deze schouwburg werd eind december 2011 door brand verwoest. Met het tijdelijk theater resteert er voldoende tijd voor ontwerp en uitvoering van een nieuw, definitief theater.

Respect voor de oude luister

Of die nieuwbouw er echt móet komen, is vatbaar voor discussie. De herbestemming van de kerk is namelijk bijzonder geslaagd. Mede dankzij (financiële) steun van verzekeraars en de provincie Noord-Brabant liet de gemeente Helmond de kerk herinrichten, op basis van het ontwerp van architectenbureau Cepezed: snel, efficiënt en met respect voor de oude luister.

Alle authentieke elementen in de Neobyzantijnse koepelkerk, waaronder kruiswegstaties, wand- en plafondschilderingen en beelden, zijn behouden gebleven. De theaterfuncties, zoals het podium met bijbehorend podiumfront, de lichtbrug, de tribune voor 260 mensen met geïntegreerde regievoorzieningen, het balkon met 160 plaatsen én de foyer met horecagelegenheid zijn als autonome, snel te monteren en t.z.t. te demonteren componenten in het bestaande gebouw geplaatst.

De theatertribune en het podium zijn ondergebracht in het brede middenschip van de kerk. Hier zijn de enige, permanente aanpassingen doorgevoerd: vervanging van de oude vloer (vanwege te geringe draagkracht) en een doorbraak van de sacristie. De bezoekersentree, expeditie en artiestenruimten zijn ondergebracht in twee nieuwe volumes in staal en glas, direct naast het bestaande gebouw.

Lichte, demontabele inbouw

De monumentale kerk liet geen zwaar en omvangrijk bouwmaterieel toe. Daarom is voornamelijk handmatig gewerkt en met kleine machines zoals een spinhoogwerker. Mede daarom was staal de logische keuze voor de constructies. Bovendien zijn de staalconstructies demontabel, zodat de kerk weer vlot in zijn oorspronkelijke staat terug is te brengen.

Dankzij het geringe eigen gewicht kon de inbouw vrijwel overal direct op de bestaande poeren worden gezet. Slechts op twee posities is een nieuwe paalfundering geslagen, vanwege de geringe draagkracht van de ondergrond. Mocht de kerk langer als theater in gebruik blijven – er is een optie op nog eens 5 jaar! – dan is de constructie daarop berekend. Ingenieursbureau SmitWesterman) op berekend.

Projectgegevens

Oplevering: 2013 • Locatie: Kromme Steenweg, Helmond • Opdracht: Gemeente Helmond • Architectuur: Cepezed • Constructief ontwerp: Ingenieursbureau SmitWesterman •  Projectinfo: www.cepezed.nl • Foto’s: Jannes Linders (i.o.v. Cepezed) • Redactie:  Arend Dolsma (Bouwen met Staal)

Delen via