Viaduct A27 - Houten

Met het nieuwe, 140 m lange verkeersviaduct over de A27 tussen Utrecht en Houten hebben ProRail en Rijkswaterstaat de deur opengezet naar brede toepassing van staal en composiet in de infrastructuur. Het viaduct vormt het vernieuwende samenspel tussen een stalen hoofddraagconstructie en een composiet rijdek (vezelverstrekt kunststof).

De staal-composietcombinatie maakt het viaduct buitengewoon licht en tegelijkertijd krachtig genoeg om de zware belastingen door het wegverkeer (klasse 60) op te nemen. Bovendien kun je er zeer snel mee bouwen.

Vederlicht

De gecombineerde toepassing van staal en composiet is ingegeven door de lokale omstandigheden. De rijksweg is destijds aangelegd in een kunstmatige polderconstructie waarbij 6 m onder het maaiveld een folie is aangebracht als grondwaterkering, daarop grond (mede tegen opdrijven) en daarop de weg. Zo’n bodem is te slap en gevoelig voor een fundering op palen en daarmee een zwaar (betonnen) viaduct.

Voor een lichtere fundering (op staal) zijn onder de betonnen landhoofden en het stalen middensteunpunt tussen de beide weghelften jetgroutlichamen aangebracht, zo’n 1 m boven het folie. Voor de bovenbouw viel de keuze op staal en composiet vanwege het geringe gewicht, de hoge bouwsnelheid met beperkte verkeershinder (snelle assemblage van geprefabriceerde elementen) én het vooruitzicht op een onderhoudsarme periode van 50 jaar.

De hoofddraagconstructie bestaat uit twee, 5 m hoge vakwerkliggers van stalen kokers die elk 70 m overspannen tot aan het middensteunpunt. Het rijdek is gemaakt van glasvezelversterkt polyesterhars rondom een kern van polyurethaanschuim. Het 6,2 m brede dek loopt in hoogte op van 35 mm in het midden tot 50 mm aan de randen en is voor de belastingenafdracht momentvast verbonden met de vakwerkliggers. Hierdoor verzorgt de vloer (via schijfwerking) de stabiliteit in dwarsrichting. Dwarsdragers onder het brugdek óf extra verbanden in het vakwerk blijven achterwege. En dat scheelt weer in gewicht. De brug weegt in totaal 400 ton, waarvan 260 ton staal en 140 ton composiet. Een betonnen variant zou ongeveer twee keer zo zwaar zijn uitgevallen.

HalfTime

FiberCore leverde het brugdek in zeven delen van 24,5x6,2 m. Op de voorbouwlocatie naast de A27 zijn de dekdelen in breedterichting tussen de vakwerkliggers aangebracht. Montagetijd: twee weken. In het weekend van 3 en 4 maart 2012 is de complete brug ingereden en geplaatst. Aansluitend hebben aannemer Heijmans en staalconstructiebedrijf Hillebrand de constructie afgebouwd.

Het dek is aan de bovenkant afgewerkt met een epoxy-slijtlaag, de onderzijde heeft om esthetische redenen een gelcoat gekregen. De eerstkomende jaren bestaat het onderhoud slechts uit schoonspuiten tegen mosaangroei en eventueel licht herstel van de slijtlaag. De hoge bouwsnelheid en minimale hinder voor verkeer en omgeving waren aanleiding om het project te bekronen met de HalfTime Award van de InfraTech Innovatieprijs 2013.

Op uitbreiding voorbereid

Bij een bruto-breedte van 6,5 m biedt het viaduct een 6,0 m breed netto rij- en loopoppervlak voor alle wegverkeer. Deze 6,0 m is opgedeeld in een 4,5 m brede rijweg, een trottoir van 1,1 m en een schikstrook van 0,4 m. Het viaduct is nu 140 m lang, maar in de toekomst te verlengen tot 190 m in verband met de eventuele verbreding van de A27. Ontwerp en uitvoering zijn hier volledig op afgestemd. De uitbreiding is mogelijk met 2x 25 m. Dan krijgt de brug vier deeloverspanningen: 35-60-60-35 m.

Projectgegevens

Oplevering: juli 2012 • Start bouw: september 2011 • Locatie: Nieuwe Houtenseweg, over A27 bij Houten, tussen knooppunten Rijnsweerd en Lunetten • Opdracht: ProRail • Eigendom: Rijkswaterstaat • Architectuur: architektenburo irs. VEGTER b.i. • Constructief ontwerp: Movares Nederland • Hoofduitvoering: Heijmans • Staalconstructie: Konstruktiebedrijf Hillebrand • Constructief ontwerp en uitvoering brugdek: FiberCore Foto’s: Erik Stekelenburg (brug gereed) • Redactie: Arend Dolsma (Bouwen met Staal)

Delen via