Onderwijsgebouw MetaForum - Eindhoven

Als onderdeel van de vernieuwing van het terrein van de TU Eindhoven en onder aanvoering van Ector Hoogstad Architecten is de voormalige hal van Werktuigbouw (uit 1959) omgevormd tot het centrale, kloppende hart van de universiteit. Met 10.000 m2 vloeroppervlak biedt de hal onderkomen aan de voorzieningen voor alle faculteiten: ICT-afdeling, studentenbalies, studie- en loungeplekken, horeca, winkels en de universiteitsbibliotheek die doorloopt in een nieuw souterrain onder het bestaande gebouw.

Bij de transformatie is het damborddak van de hal gehandhaafd. De afgewogen lichtafval dóór het dambord versterkt nu de ruimtelijke beleving van de vernieuwde ruimten. Met nieuwe gevels van glas is het zuidelijke deel van de hal gepromoveerd tot overdekt ontmoetingsplein, geschikt voor grootschalige bijeenkomsten.

Met licht staal de lucht in

De eerste verdieping fungeert als hoofdverkeersader, via loopbruggen verbonden met de omringende TU-gebouwen. Vanaf deze verdieping voeren avontuurlijke trappen naar de begane grond én naar het nieuwe faculteitsgebouw van Wiskunde en Informatica dat boven de bestaande hal is opgetild. De toevoeging – vijf bouwlagen met in totaal 16.000 m2 – rust op slechts 20 ranke staalkolommen die als satéprikkers door het damborddak van de oudbouw zijn gestoken.

Om de ‘zweefpartij’ mogelijk te maken, is de optop uitgevoerd in staal. Basiscomponenten van de constructie zijn vier grote vakwerkliggers van twee verdiepingen hoog. De vakwerken zijn in delen aangevoerd, ingehesen en gemonteerd óp de al eerder geplaatste buiskolommen in de hal. Daarna zijn de vloerdelen aangebracht.

Integrale duurzaamheid

Bij het transformatieproject stond het streven naar doelmatige innovatie en duurzaamheid centraal. Daartoe zijn constructie, afbouw, inbouw en installatietechniek volledig geïntegreerd aangepakt. De ‘openingen’ in het damborddak, de nieuwe vides en het nieuwe, centrale atrium zorgen voor veel daglicht in het complex en dat levert een forse besparing op verlichtingsenergie.

Om in de zomer de interne warmtelast te beperken en daarmee de behoefte aan koeling, zijn de gevels toegerust met zonwerend HR++ glas. Bij de hal is dit glas is vervat in de oorspronkelijke stalen stoeltjesprofielen die onder meer voor het onderhoudsgemak op respectvolle wijze zijn gerestaureerd.

Het opwekken van warmte en koude gebeurt met een WKO-systeem en warmtepomp, het verwarmen en koelen met lage-temperatuurverwarming en hoge-temperatuurkoeling. Dit resulteert niet alleen in een doeltreffende afgifte van warmte en koude, maar maakt ook de opwekking ervan een stuk efficiënter. Alle installaties zijn opgenomen in het souterrain. Alle kanalen en leidingen zitten in de eerste verdiepingvloer.

Op eventueel ander gebruik in de toekomst is MetaForum terdege voorbereid. Herindelen kan eenvoudig doordat alle functies rond het centrale atrium zijn gegroepeerd en de slanke staalconstructies minimale ruimte inneemt.

Een terechte winnaar

MetaForum is inmiddels bekroond met de Gulden Feniks 2013 in de categorie Transformaties. De jury van deze jaarlijkse prijs voor herontwikkelingsprojecten in ons land is vol lof over het Eindhovense project: ‘Het rendement is geweldig, zowel bouwfysisch als bouwtechnisch. De slanke draagconstructie van de opbouw prikt door de bestaande hal zonder het ritme van het oorspronkelijke gebouw te verstoren en is over de volle hoogte te zien. Met deze transformatie is een onverwachte ruimtelijkheid en openheid bereikt.’

Projectgegevens

Opgeleverd: najaar 2012 • Start bouw: 2010 • Locatie: TU Eindhoven, Den Dolech, Eindhoven • Opdracht: TU Eindhoven, Dienst huisvesting • Architectuur: Ector Hoogstad Architecten • Constructief ontwerp: ABT • Bouwfysisch en brandveiligheidsadvies: Nelissen Ingenieursbureau • Hoofduitvoering: Hurks Bouw Zuid • Staalconstructies: Hutten Metaal • Gevelrenovatie: Oskomera Projecten • Foto’s: Petra Appelhof en Ector Hoogstad Architecten • film bouwkorte film MetaForum • Redactie: Arend Dolsma (Bouwen met Staal)

Delen via