Verzamelgebouw De Fabriek van Delfshaven - Rotterdam

Herbestemmen door de kwaliteiten van bestaande constructies en bouwkundige onderdelen te benutten, om zo de oude esthetische en cultuur-historische waarden te behouden en tegelijkertijd nieuwe ruimtelijke en programmatische betekenis aan het gebouw toe te kennen. Dat is de karakteristiek van de transformatie van de 140 jaar oude Fabriek van Delfshaven aan de Mathenesserdijk tot eigentijds bedrijfsverzamelgebouw voor jonge ondernemingen in de creatieve sector. Het gebouw vervult zijn nieuwe functie sinds november 2012.

De Fabriek van Delfshaven fungeerde vanaf 1892 als stoomververij en chemische wasserij en vanaf 1973 als fabriek voor de productie van elektrische apparaten. In 1987 komt het complex leeg te staan, wordt gekraakt en later gedoogd als culturele broedplaats. Deze lange, woelige geschiedenis heeft onmiskenbaar zijn sporen in het gebouw nagelaten, maar het oorspronkelijke staalskelet met houten balken, betonnen cassettevloeren en de gemetselde gevels en schoorsteen staan nog steeds fier overeind. Het exterieur staat sinds 1991 te boek als beschermd stadsgezicht.

Kostenefficiënte cascorenovatie

'Zonde om te slopen', dacht Robert Winkel van Mei architecten en stedenbouwers. Daarop bedachten de architecten in opdracht van eigenaar Havensteder en in samenwerking met projectontwikkelaar Lingotto en aannemer BAM Woningbouw een plan voor transformatie tot bedrijfsverzamelgebouw, bij een taakstellend budget van 4 miljoen Euro.

Om binnen dit budget te blijven, zijn de verschillende ingrepen (herstel of nieuwbouw) vooraf grondig op hun kostenaspecten gewogen. Flinke besparingen zijn geboekt door bijvoorbeeld, in plaats van nieuwe kozijnen, de originele stalen kozijnen te restaureren en nieuwe vliesgevels toe te voegen. Hierdoor mochten de nieuwe dakopbouw met bronskleurig glas en het herstel van het tegelwerk in de gevels weer wat duurder uitvallen.

Economisch brandveilig

Voor de brandveiligheid stelde de gemeente Rotterdam aanvankelijk zeer strenge eisen, op nieuwbouwniveau conform het toenmalige Bouwbesluit 2003. Dat betekende: minimaal 90 minuten brandwerendheid van de hoofddraagconstructie, brandcompartimenten van maximaal 1000 m2, vluchtwegen tot 30 m. en een WBDBO van 60 minuten.

Voldoen aan deze eisen zou resulteren in forse budgetoverschrijdingen. Daarop is in samenspraak met de brandweer een alternatief veiligheidsplan opgesteld, op basis van snelle ontvluchting bij brand. Hierop is vrijstelling verleend tot het niveau van bestaande bouw met eisen van minimaal 20 minuten voor WBDBO en brandwerendheid (hoofd)draagconstructie.

Zowel voor de (hoofd)draagconstructie als voor de brandscheiding tussen hoog- en laagbouwdeel is uiteindelijk 30 minuten aangehouden, voor extra veiligheid. Het staalskelet haalt 30 minuten met een brandwerende coating op de delen in het zicht en een brandwerende bekleding op de overige delen. Het atrium is uitgevoerd als één brandcompartiment van minimaal 2.000 m2. Het huidige Bouwbesluit 2012 zou hetzelfde eisenpakket hanteren, ontheffing is nu niet meer nodig.

Sleutelrol voor staal

Het centrale meetingpoint in het vernieuwde gebouw is het atrium in de middenbeuk. Dit vier bouwlagen hoge atrium is gecreëerd met een nieuw, bijpassend industrieel vormgegeven staalskelet met stabiliteitsschoren en een kasdak. Het atrium bevat de collectieve vergaderruimten, zithoeken, pantry's en dakterras. Met liften en een open trap worden de omliggende vloeren ontsloten, die verkaveld zijn in zo'n 36 zelfstandige werkunits. Binnen het totale complex van 3.560 m2 zijn de units standaard 30 m,  maar onderling te koppelen tot grotere ruimten. Twee monumentale kamers in de rechtervleugel (in totaal zo'n 800 m²) zijn bestemd voor maatschappelijke organisaties.

Projectgegevens

Opgeleverd november 2012 • Start bouw december 2010 Locatie Matheneserdijk 410, Rotterdam • Opdracht Havensteder, Rotterdam • Projectontwikkeling Lingotto, Rotterdam • Architectuur Mei architecten en stedenbouwers, Rotterdam • Constructief ontwerp Pieters Bouwtechniek, Rotterdam • Uitvoering BAM Woningbouw, Rotterdam • Advies installatietechniek, bouwfysica en brandveiligheid Grontmij, • Staalconstructie • Foto’s: Mei architecten en stedenbouwers, Bert Buijsrogge, Rob Hoekstra en Jeroen Musch • Meer info: www.defabriekvandelfshaven.nl • Redactie: Arend Dolsma (Bouwen met Staal)

Delen via